Serap Özer

Serap Özer

Köşe Yazarı

Arabada Söylenenler: Otomobilin En Duygusal Özelliği

Bazen otomobil sadece bizi bir yere götürmez; söyleyemediğimiz cümlelere de yol açar.

Serap Özer | Otomotivi Köşe Yazısı

Hiç fark ettiniz mi?

Bazen en önemli konuşmalarımızı arabada yapıyoruz.

Bir arkadaşımızla.
Çocuğumuzla.
Eşimizle.
Annemizle, babamızla…
Hatta bazen sadece kendimizle.

Dışarıdan bakınca otomobil sadece bir ulaşım aracı gibi görünüyor. Bizi evden işe, okuldan eve, marketten tatile götüren dört tekerlekli bir kolaylık gibi…

Ama işin içine biraz hayat, biraz duygu, biraz da yaşanmışlık girince otomobil bambaşka bir şeye dönüşüyor.

Bizim kültürümüzde araba bazen sadece araba değildir.

Bazen ailece çıkılan ilk tatildir.
Bazen babanın yıllarca gözü gibi baktığı arabadır.
Bazen çocukken arka koltukta uyuyakaldığımız yoldur.
Bazen gece eve dönerken camdan dışarı bakıp kurduğumuz hayallerdir.
Bazen de “hadi biraz dolaşalım” deyip aslında içimizi rahatlatmaya çalıştığımız andır.

Çünkü arabada garip bir rahatlık var.

Yan yana oturuyoruz. Karşımızdakinin gözünün içine sürekli bakmak zorunda değiliz. Önümüzde akan bir yol var. Radyoda bir şarkı çalıyor. Trafik ilerliyor, ışıklar değişiyor, şehir akıyor.

Ve bir anda konuşmak daha kolay geliyor.

Evde boğazımıza takılan bir cümle, arabada kırmızı ışıkta beklerken çıkıveriyor.
Uzun zamandır açamadığımız bir konu, sahil yolunda giderken kendiliğinden açılıyor.
Çocuğumuzla yapamadığımız bir sohbet, okul dönüşü trafikte başlıyor.
Eşimizle ertelediğimiz bir konuşma, gece eve dönerken direksiyonun ritmine karışıyor.

Belki de arabayı özel yapan şeylerden biri tam olarak bu.

Otomobil bize hareketin içinde küçük bir mahremiyet alanı veriyor.

Kapıları kapatıyoruz. Dışarıdaki dünya bir süreliğine geride kalıyor. Ama tamamen de kopmuyoruz. Camın dışında hayat akmaya devam ediyor. İçeride ise bize ait küçük bir dünya oluşuyor.

Bence otomobilin teknik özellikler listesinde yazmayan en güzel özelliklerinden biri bu:

İnsana kendine ait küçük bir alan yaratması.

Bugün otomobil konuşurken çok şeyden bahsediyoruz. Motor gücü, yakıt tüketimi, elektrikli menzil, batarya, ekran boyutu, güvenlik sistemleri, bagaj hacmi, donanım paketi, ikinci el değeri…

Hepsi önemli.
Hepsi karar verirken etkili.

Ama hiçbir katalogda şu yazmaz:

Bu otomobilde kızınızla ilk ciddi konuşmanızı yapabilirsiniz.
Bu koltukta yıllardır söyleyemediğiniz bir şeyi söyleyebilirsiniz.
Bu direksiyonun başında bazen sadece susup kendinizi dinleyebilirsiniz.
Bu arka koltukta çocuğunuz uyuyakalırken siz yıllar sonra hatırlayacağınız bir şarkı dinleyebilirsiniz.

Oysa hepimizin böyle anıları var.

Bir arabada kahkaha attığımız anlar.
Bir arabada tartıştığımız akşamlar.
Bir telefon görüşmesinden sonra kontağı çevirmeden öylece oturduğumuz dakikalar.
Bayram yolunda içilen çay molaları.
Tatile giderken bagaja sığmayan valizler.
Çocukların arka koltuktan “geldik mi?” diye sorması.
Radyoda denk gelen bir şarkıyla bir anda eski bir zamana dönmemiz…

Bazen otomobilin içinde sadece yol gitmeyiz.
Bir duygudan başka bir duyguya da geçeriz.

Ben reklamcı ve tasarımcı gözüyle otomobile baktığımda hep şunu düşünüyorum: Otomobil sadece tasarlanmış bir ürün değil, insanın hayatına sahne olan bir alan.

Kokpitteki ışık, koltuğun sarışı, camdan görünen manzara, müziğin sesi, kabinin sessizliği, yolun ritmi… Bunların hepsi aslında bir duygunun dekorunu kurar.

Ve biz bazen o dekorun içinde kendimizi daha rahat ifade ederiz.

Peki neden arabada konuşmak daha kolay gelir?

Belki göz göze gelmek zorunda olmadığımız için.
Belki yol bize cesaret verdiği için.
Belki hareket halinde olmak, içimizde sıkışan duyguları da biraz hareket ettirdiği için.
Belki de otomobilin içi, ev kadar tanıdık ama ev kadar ağır olmadığı için.

Çünkü evde bazı konuşmalar fazla gerçek olur. Bir masanın karşısında, bir odanın içinde, bir sessizliğin ortasında bazı cümleler zor çıkar.

Ama arabada hayat akıyordur.

Birazdan varılacak bir yer vardır. Bir şarkı araya girer. Bir ışık yanar. Bir tabela geçer. Konuşma bazen kesilir, sonra yeniden başlar.

Bu yüzden otomobil sadece ulaşım aracı değil; insan ilişkilerinin de küçük bir sahnesi.

Bazı dostluklar arabada güçlenir.
Bazı aile sohbetleri arabada açılır.
Bazı kararlar arabada alınır.
Bazı hayaller arabada kurulur.

Hatta bazen insan en dürüst konuşmayı kimseyle değil, kendiyle arabada yapar.

Tek başına yola çıktığında, müziği biraz açtığında, camdan dışarı baktığında… İçinde dönüp duran cümleler daha net duyulur. Bazen bir çözüm bulursun. Bazen sadece sakinleşirsin. Bazen hiçbir yere gitmek istemezsin ama biraz araba kullanmak iyi gelir.

İşte otomobilin duygusal tarafı burada başlıyor.

Bir otomobili yıllar sonra hatırladığımızda çoğu zaman modelini, motorunu ya da donanım paketini hatırlamıyoruz. Onunla gittiğimiz yolu, içinde çalan şarkıyı, yanımızda oturan kişiyi, bagaja koyduğumuz valizi, arka koltukta uyuyan çocuğu, yağmurlu bir akşamı, güneşli bir tatil sabahını hatırlıyoruz.

Aslında hatırladığımız şey otomobilin detayları ya da markası değil.
Onun içinde yaşadığımız tatlı anılar.

Bu yüzden bazı arabalar bizim için sadece eski bir araç değildir.

Bir dönemdir.
Bir hikâyedir.
Bir aile albümüdür.
Bir yol arkadaşıdır.
Bazen de yıllar sonra bile içimizi ısıtan küçük bir hatıradır.

Bazen ulaşım aracı.
Bazen müzik odası.
Bazen toplantı odası.
Bazen terapi koltuğu.
Bazen sırdaş.
Bazen de küçük bir itiraf odası.

Otomotiv dünyasında teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, bu taraf hiç eskimiyor. Elektrikli araçlar gelecek, ekranlar büyüyecek, sürüş destekleri çoğalacak, otomobiller daha akıllı hale gelecek.

Ama insanın otomobille kurduğu duygusal bağ hep orada kalacak.

Çünkü insan sadece bir yerden bir yere gitmek istemez.

Bazen düşünmek ister.
Bazen konuşmak ister.
Bazen kaçmak ister.
Bazen susmak ister.
Bazen de sadece kendine ait küçük bir alan ister.

Belki de bu yüzden bazı otomobilleri yıllar sonra bile unutamıyoruz.

Çünkü aslında unutamadığımız şey çoğu zaman arabanın kendisi değil;
o arabanın içinde yaşadığımız hayat parçası.

Şimdi düşünün…

Sizin unutamadığınız bir araba anınız var mı?